Wat doet de gemeenteraad?

De gemeenteraad geeft de hoofdlijnen aan van het beleid dat de gemeente voert. Zo stelt de gemeenteraad de jaarlijkse programmabegroting vast. De gemeenteraad besluit ook over bestemmingsplannen en beleidsnota’s.

De controlerende rol van de gemeenteraad houdt in dat de gemeenteraad controleert hoe het college van burgemeester en wethouders beleid uitvoert. Gemeenteraadsleden stellen vragen, de gemeenteraad doet onderzoek en wijst de accountant aan die de financiën controleert. De Rekenkamer ondersteunt de gemeenteraad bij het vervullen van de controlerende taak.

Burgemeester en de wethouders leggen verantwoording af aan de gemeenteraad.

Bij aanvang van een gemeenteraadsvergadering krijgen inwoners van Spijkenisse gelegenheid om kort het woord te voeren over zaken die al dan niet op de agenda voor die vergadering staan. Het spreekrecht inwoners is niet bedoeld voor bijvoorbeeld bezwaren tegen gemeentelijke besluiten en klachten ex artikel 9:1 Algemene wet bestuursrecht (het officiële klachtrecht). Wie van het spreekrecht gebruik wil maken dient zich vooraf te melden bij de griffie.

Kiesgerechtigde inwoners van de gemeente kiezen de leden van de gemeenteraad voor een periode van 4 jaar. De gemeenteraad is een volksvertegenwoordigend orgaan. De volksvertegenwoordigende rol van de gemeenteraad houdt ondermeer in dat gemeenteraadsleden contact onderhouden met burgers en lokale organisaties.

De gemeente organiseert de gemeenteraadsverkiezingen. Het opstellen van verkiezingsprogramma’s en het voeren van verkiezingscampagnes zijn aangelegenheden van de verschillende politieke partijen. De gemeente blijft daar buiten.

De burgemeester is voorzitter van de vergaderingen van de gemeenteraad. Indien de burgemeester is verhinderd of uitgebreid het woord voert over beleid dat behoort tot haar bestuurlijke portefeuille, neemt één van de gemeenteraadsleden het voorzitterschap over.

In de gemeenteraadzaal zit de voorzitter op een verhoging voor de halve cirkel waarin de raadsleden zitten. Naast de voorzitter zit de griffier, een ambtenaar van de gemeenteraad, die helpt om gemeenteraadsvergaderingen op de juiste wijze te laten verlopen.

De gemeenteraadsleden van dezelfde politieke partij vormen samen een fractie. De leden van een fractie proberen hun politieke doelen te realiseren door in gemeenteraadsvergaderingen zoveel mogelijk als één geheel te stemmen. Het politieke karakter van gemeentebestuur komt naar voren in de verhoudingen tussen de fracties. Uit de politieke partijen van sommige fracties zijn leden benoemd als wethouder. Deze fracties zijn de coalitiefracties. De andere fracties zijn de oppositiefracties.

In zijn volksvertegenwoordigende rol heeft de gemeenteraad contact met inwoners.